1 Eylül 2018 Cumartesi

PyQt5 ile Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) Geliştirme

PyQt5 ile Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) Geliştirme


PyQt5 ile Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GKA; Graphical User Interface, GUI) tasarımı yapmak için birçok seçeneğimiz var. Bunları 3 başlık altında toplamak mümkün. GUI tasarımını aşağıdaki yöntemlerle gerçekleştirebiliriz.
  1. GUI tasarımını Kod yazarak gerçekleştirme
  2. Qt Designer ile tasarım yapıp tasarımı Python kodlarına çevirme
  3. Qt Designer ile tasarım yapıp bu tasarımı loadUi modülü yardımıyla Python kodlarında kullanmak

Burada PyQt5 kurulumu yaptığınızı varsayıyorum eğer yapmadıysanız PyQt5 kurulumu için önceki yazımı takip edebilirsiniz.
Windows'a PyQt5 Kurulumu


Tasarıma geçmeden önce belirtmem gereken diğer bir husus da PyQt5 ile GUI tasarımı yaparken kullanacağımız GUI araçları hakkında ilgili dökümanlara nasıl ulaşacağımızı bilmemiz konusudur.
PyQt5 sınıf, metod ve fonksiyonlarına aşağıdaki yolu izleyerek ulaşabiliriz:

Başlat > Tüm Programlar > PyQt GPL v5.6 for Python v3.5 (x64) > Documentation > PyQt Reference Guide

bu yolda belirtilen klasör ismi sizin kurmuş olduğunuz PyQt5 versiyonuna göre farklı olabilir.


Kurulum ve PyQt5 dökmümanlarına ulaşma konusundan bahsettikten sonra arayüz geliştirme yöntemlerine geçebiliriz.

1. Kod Yazarak Arayüz Geliştirme

Tüm 3 yöntem için de aynı arayüzü tasarlayacağız. Bunun için hem basit hem de sinyal-slot yapısını kullanacağımız bir tasarıma karar verdim. Qt'nin en önemli özelliklerinden biri de sinyal-slot(yuva) yapısıdır. Bu yapıyı bir örnekle açıklamaya çalışalım. Arayüzde bir tuşa bastığımızda tıklandı (clicked) sinyali yayınlanır ve bu tuşa basıldığında yapılacak işleri (dosya seçme, kamera açma, yazıyı silme, aklınıza gelebilecek herşey) yazdığımız slot'da belirtmemiz gerekir. Slot burada bir fonksiyondur. Bizim tek yapmamız gereken sinyal ile slot bağlantısını "connect" işlevi ile tanımlamak. Geliştireceğimiz arayüz aşağıdaki ekran görüntüsünde gösterilmiştir. Bu arayüz bir etiket (QLabel) iki tane düğmeden (QPushButton) oluşmaktadır. Etikette "Merhaba PyQt5" yazmaktadır. Temizle düğmesi ile etikette yazan yazı silinmektedir. Göster düğmesi ile etikete yeniden "Merhaba PyQt5" yazılmaktadır.


Bu arayüzü elde etmek için yazacağımız kod aşağıda belirtilmiştir. 

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
#from PyQt5.QtWidgets import QWidget, QApplication, QLabel, QPushButton, QVBoxLayout
from PyQt5.QtWidgets import*
from PyQt5.QtCore import*


class first_GUI(QWidget):
    def __init__(self):
        #super(first_GUI, self).__init__()
        #super().__init__()
        QWidget.__init__(self)

        self.label_text = QLabel("Merhaba PyQt5")
        self.label_text.setAlignment(Qt.AlignCenter)
        self.label_text.setStyleSheet("color: rgb(0,0,255);font-weight: bold; font-size: 16pt")

        pushButton_clear = QPushButton("Temizle")
        pushButton_clear.setMinimumHeight(40)
        pushButton_clear.setStyleSheet("font-weight: bold; font-size: 16pt")
        pushButton_show = QPushButton("Göster")
        pushButton_show.setMinimumHeight(40)
        pushButton_show.setStyleSheet("font-weight: bold; font-size: 16pt")
        
        pushButton_clear.clicked.connect(self.clear_text)
        pushButton_show.clicked.connect(self.show_text)

        vertical_layout = QVBoxLayout()
        vertical_layout.addWidget(self.label_text)
        vertical_layout.addWidget(pushButton_clear)
        vertical_layout.addWidget(pushButton_show)

        self.setLayout(vertical_layout)
        self.setWindowTitle("PyQt5 first GUI")
        self.resize(400,300)


    def clear_text(self):
        self.label_text.clear()

    def show_text(self):
        self.label_text.setText("Merhaba PyQt5")
        
app = QApplication([])
widget = first_GUI()
widget.show()
app.exec_()

Şimdi adım adım bu kodları açıklayalım. 

1
2
3
#from PyQt5.QtWidgets import QWidget, QApplication, QLabel, QPushButton, QVBoxLayout
from PyQt5.QtWidgets import*
from PyQt5.QtCore import*

1 nolu satır yorum satırıdır. Burada isterseniz yorum satırında belirtildiği gibi kullanacağınız arayüz bileşenlerini tek tek ekleyebilirsiniz ya da 2 nolu satırda belirtildiği gibi QtWidgets sınıfına ait tüm bileşenler eklenir. 3 nolu satırda QtCore sınıfına ait metodlar eklenir. 

6
7
class first_GUI(QWidget):
    def __init__(self):

6 nolu satırda QWidget sınıfından ürettiğimiz "first_GUI" adında sınıfı tanımlıyoruz. Burada QWidget yerine QDialog ya da QMainWindow tipinde bir sınıf oluşturabilirdik. Her sınıfın __init__() fonksiyonu vardır ve sınıf çağrıldığında ilk olarak bu fonksiyon çalıştırılır. self ifadesi bir sınıfta tanımlanan değişkenlerin, fonksiyonların sınıf dışından çağrılabilmesi için o sınıfa ait bir fonksiyon, değişken olduğunu belirtmek için kullanılır. C++ programlama dilinde kullanılan this ifadesi ile aynı kullanıma sahiptir. 

8
9
10
        #super(first_GUI, self).__init__()
        #super().__init__()
        QWidget.__init__(self)

8 ve 9 nolu satırlar yorum satırıdır. Bu satırları yazmamın sebebi 10 nolu satıra alternatif olarak kullanılabiliyor olmalarıdır. super() fonksiyonu miras alma (inheritance) durumunda kullanılan miras aldığımız bir üst (parent, base) sınıfın nitelik ve metodlarını kullanmamızı sağlar. 8 nolu satır eski tip super() fonksiyonudur. 9 nolu satır ise Python 3 ile yeni kullanılmaya başlayan super() fonksiyonudur. 10 nolu satır ile üst sınıfın __init__() fonksiyonu çağrılır. 10 nolu satırı ya da yerine 9 nolu satırı yazmaksak programımızı çalıştırdığımızda hata alırız. 

12
13
14
        self.label_text = QLabel("Merhaba PyQt5")
        self.label_text.setAlignment(Qt.AlignCenter)
        self.label_text.setStyleSheet("color: rgb(0,0,255);font-weight: bold; font-size: 16pt")

12 nolu satırda QLabel etiket parçacığı (widget) "Merhaba PyQt5" yazısını içerecek şekilde oluşturulur. Nesne adı (object name) "label_text" olarak tanımlanmıştır ve sınıf dışında (slot tanımlamalarında) bu etikete ulaşmamız gerekeceğinden bu parçacık self ifadesiyle tanımlanmıştır.
13 nolu satırda etiket içerisinde yazan yazının hizalaması ortalanmıştır. Bu hizalamayı setAlignment fonksiyonu sağlamaktadır.
14 nolu satırda etikette yazan yazının rengini, font büyüklüğünü ve font kalınlığını setStyleSheet fonksiyonunu CSS tanımlamaları kullanarak ayarlıyoruz. 

16
17
18
19
20
21
        pushButton_clear = QPushButton("Temizle")
        pushButton_clear.setMinimumHeight(40)
        pushButton_clear.setStyleSheet("font-weight: bold; font-size: 16pt")
        pushButton_show = QPushButton("Göster")
        pushButton_show.setMinimumHeight(40)
        pushButton_show.setStyleSheet("font-weight: bold; font-size: 16pt")

16 nolu satırda üzerinde "Temizle" yazan QPushButton (buton, düğme, tuş) parçacığı tanımlıyoruz. Bu düğmenin minimum yüksekliğini 40 piksel olarak 17 nolu satırda setMinimumHeight fonksiyonunu kullanarak tanımlıyoruz. 18 nolu satırda daha önce etiket için yaptığımız gibi setStyleSheet fonksiyonunu kullanarak düğme üzerinde yazan yazının font özelliklerinde daha güzel görünmesini sağlayacak değişiklikler yapıyoruz. Bu düğmemizin adını "pushButton_clear" olarak tanımlıyoruz. Ben hangi parçacık olduğunu belirten (pushButton) ve ne işe yarayacağını belirten kelimeleri birleştirerek isimlendirme yapıyorum. Böylece kod içerisinde hangi tipte bir düğme olduğunu ve ne işe yaradığını anlamak kolay oluyor ve kodun anlaşılabilirliğini arttırıyor. Burada etiketten farklı olarak oluşturduğumuz düğmeyi self'e atamadık çünkü sınıf dışında ihtiyacımız olmayacak eğer ihtiyaç duyarsak self olarak tanımlamalıyız. 19, 20 ve 21 nolu satırlar önceki satırların 2. düğme olan "Göster" düğmesini oluşturmamıza ve aynı işlemleri onun üzerinde yapmamızı sağlamaktadır. 

23
24
        pushButton_clear.clicked.connect(self.clear_text)
        pushButton_show.clicked.connect(self.show_text)

23 ve 24 nolu satırlar sinyaller ile fonksiyonları (slotları) birbirine connect metodunu kullanarak bağladığımız satırlar. "Temizle" düğmesinin clicked sinyalini "clear_text" fonksiyonuyla birbirine bağladık ve "Temizle" düğmesine tıklandığında "clear_text" fonksiyonu çağrılacaktır. "Göster" düğmesinin clicked sinyalini de "show_text" fonksiyonuna bağladık. Kod yazarken türkçe karakter kullanamadığımızdan anlaşılabilir olması için ingilizce değişken ve fonksiyon adı kullanmayı tercih ediyorum. 

26
27
28
29
        vertical_layout = QVBoxLayout()
        vertical_layout.addWidget(self.label_text)
        vertical_layout.addWidget(pushButton_clear)
        vertical_layout.addWidget(pushButton_show)

26 nolu satırda dikey yerleşim düzeni ( QVBoxLayout ) tanımlıyoruz ve 27, 28, 29 nolu satırlarda addWidget fonksiyonunu kullanarak sırasıyla oluşturduğumuz etiket ve düğmeleri bu dikey yerleşim planı içerisine ekliyoruz. Tasarımınıza göre Yatay yerleşim düzeni ( QHBoxLayout ) veya ızgara yerleşim düzeni ( QGridLayout ) kullanabilirsiniz. 

31
32
33
        self.setLayout(vertical_layout)
        self.setWindowTitle("PyQt5 first GUI")
        self.resize(400,300)

31 nolu satırda oluşturduğumuz dikey yerleşim düzenini sınıfımızın (oluşturacağımız arayüzün) yerleşim düzeni olmasını sağlamak için setLayout fonksiyonuyla tanımlıyoruz. 32 nolu satırda arayüzün gösterileceği pencerenin adının "PyQt5 first GUI" olmasını setWindowTitle fonksiyonunu kullanarak sağlıyoruz. 33 nolu satırda açılacak pencerenin boyutlarını yüksekliği 300 piksel, genişliği 400 piksel olacak şekilde resize fonksiyonunu kullanarak ayarlıyoruz. Bu satır ile "first_GUI" sınıf tanımlaması bitmiştir. 

36
37
    def clear_text(self):
        self.label_text.clear()

36 nolu satırda "Temizle" düğmesinin tıklama sinyaline bağlanan "clear_text()" slotunu (fonksiyonunu) tanımlıyoruz. Değişken olarak self değişkenini almaktadır. İşlem olarak QLabel sınıfının clear() fonksiyonu ile etiket içerisinde yazan yazı temizlenir. 

39
40
    def show_text(self):
        self.label_text.setText("Merhaba PyQt5")

39 ve 40 nolu satırlarda "Göster" düğmesinin "show_text()" slotu tanımlanmaktadır. Bir etikete yazı yazmak için kullanılan setText() fonksiyonu ile bu düğmeye tıklandığında "Merhaba PyQt5" yazısı yazacaktır. Bu düğmenin yaptığı işi gözlemlemek için öncelikle etikette yazan yazı silinmelidir. 

42
43
44
45
app = QApplication([])
widget = first_GUI()
widget.show()
app.exec_()

Sınıf ve slot tanımlamalarından sonra 42 nolu satırda QApplication sınıfından "app" adında bir nesne tanımlıyoruz. 43 nolu satırda "first_GUI" adında tanımladığımız sınıftan "widget" adında bir nesne tanımlıyoruz. Bu nesnenin show() fonksiyonunu kullanarak arayüz için oluşturduğumuz pencereyi gösteriyoruz (44 nolu satır). 45 nolu satırda QApplication sınıfının exec_() fonksiyonu ile sonsuz bir döngü oluşturulur. Bu ifade ile kullanıcının arayüzü kullanarak fare ve klavye ile yapmış olduğu tüm işlemler yakalanarak komutlar yerine getirilir. Pencere kapatılana kadar döngü devam eder.
Böylece kod yazarak kullanıcı arayüzü geliştirmiş olduk. Python kodlarından farklı olarak yazdığımız kodu (Windows için) .pyw uzantılı olarak kaydediyoruz.

2. Qt Designer Tasarımını Python Kodlarına Çevirme

İlk yöntemde her şeyi kod yazarak tanımladık. Bu çok uzun bir işlem olmasa da Qt Designer ile tasarım yapmak sizin için uygun olabilir. Bunun için PyQt5 kurulumu ile birlikte gelen Qt Designer açılır.


Kod yazarak yaptığımız tasarımın aynısını Qt Designer ile yaptık. Aşağıdaki videoyu izleyerek tasarımın nasıl yapıldığını izleyebilirsiniz.


Qt Designer ile yapılan tasarımı .ui uzantılı olarak kaydediyoruz. Daha sonra komut satır (cmd) programı açılır. Tasarımı kaydettiğimiz klasöre geçiyoruz ve Python kurulumunun gerçekleştiği klasörde yer alan (“C:\Program Files\Python35\Lib\site-packages\PyQt5\") pyuic5.bat designer ile (.ui uzantılı) yaptığımız tasarım ve bunun Python kodlarına çevrileceğinde hangi isimle kaydedileceğini tanımlayarak çalıştırılır. Örnek kodu aşağıda bulabilirsiniz.


“C:\Program Files\Python35\Lib\site-packages\PyQt5\pyuic5.bat” designer_example.ui -o designer_example.py

Bu kodu çalıştırarak tasarımı Python kodlarına çevirdik. Tasarımda yapacağımız her işlemden sonra kodu çalıştırarak bu dönüşümü gerçekleştirmemiz gerektiğinden yazacağımız kodları otomatik oluşturulan bu Python koduna yazmıyoruz bunun yerine bu kodu kullanacak başka Python kodu (wrapper) yazacağız. Qt Designer ile tasarım yaptığımızda sinyal-slot bağlantısı için 3 farklı yöntem mevcuttur.
  1. Kod yazarak sinyal-slot bağlantısı yapma
  2. Qt Designer ile sinyal-slot bağlantısı yapma
  3. @pyqtSlot() ile sinyal-slot bağlantısı yapma

2.1. Kod Yazarak Sinyal-Slot Bağlantısı Yapma

Python koduna dönüştürülen tasarımı kullanmamızı sağlayan ve sinyal-slot bağlantısının kod yazılarak yapıldığı Python kodunu (wrapper) aşağıda bulabilirsiniz. 

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
from PyQt5.QtWidgets import*
from designer_example import Ui_MainWindow

class Pyuic5_example(QMainWindow):
    def __init__(self):
        super().__init__()

        self.ui = Ui_MainWindow()
        self.ui.setupUi(self)

        self.ui.pushButton_clear.clicked.connect(self.clear_text)
        self.ui.pushButton_show.clicked.connect(self.show_text)

    def clear_text(self):
        self.ui.label.clear()

    def show_text(self):
        self.ui.label.setText("Merhaba PyQt5")

app = QApplication([])
window = Pyuic5_example()
window.show()
app.exec_()

Burada satır satır açıkladığımız ilk yöntemden farklı olarak 2 nolu satırda .py uzantılı tasarımın Python kodlarına dönüştürüldüğü dosya adını kullanarak (designer_example) Ui_MainWindow() modülü eklenmiştir.
8 ve 9 nolu satırlarda tasarım kodumuz mevcut Python koduna eklenmiştir. Bu işlem için setupUi() fonksiyonu kullanılmıştır ve ilk yöntemden farklı olarak atama self değişkenine değil de self.ui değişkenine yapılmıştır.
11 ve 12 nolu satırlarda kod yazarak sinyal-slot bağlantıları yapılmıştır. Diğer satırlarda yer alan kodlar ilk yöntemde açıklandığından burada tekrar açıklanmayacaktır.

2.2. Qt Designer ile Sinyal-Slot Bağlantısı Yapma

Sinyal-Slot bağlantısını kod yazarak değil de Qt Designer ile de yapabilirsiniz. Yazı ile bu işlemi anlatmak zor olduğundan dolayı aşağıdaki videoyu izleyerek bağlantının nasıl yapıldığını öğrenebilirsiniz.


Burada 2.1 yönteminde yazmış olduğumuz Python kodlarında yer alan sinyal-slot bağlantılarının yapıldığı 11 ve 12 nolu satırları siliyoruz çünkü bu satırlara ihtiyacımız yok. Bu satırları sildikten sonra kalan kısımları tasarımı yükleme ve tasarlanan arayüzü çalıştırmak için kullanabilirsiniz.

2.3. @pyqtSlot() ile Sinyal-Slot Bağlantısı Yapma

pyqtSlot dekoratörü ile sinyal-slot bağlantısının nasıl yapıldığını aşağıdaki video'yu izleyerek öğrenebilirsiniz.


Qt Designer ile yapmış olduğumuz tasarımı kullanabilmek için yazmış olduğumuz Python kodlarında sinyal-slot bağlantısı için pyqtSlot dekoratörü kullandığımızda slot tanımlamalarından bir satır önce @pyqtSlot() ifadesi eklenir. Burada Slot ismini belirlerken istediğimiz ismi yazamıyoruz belirli bir kurala göre isimlendirme yapmamız gerekiyor. İsimlendirmede kullanacağımız parçacığın nesne adı (object name, bunu designer'dan parçacığa tıkladığımızda sağ tarafta görebilirsiniz) ve kullanılacak sinyal aşağıdaki formatta yazılır:

on_ nesne_adi_ sinyal_adi()

Örnek slot tanımlamalarını aşağıdaki Python kodunun 14 ve 18. satırlarında görebilirsiniz. 

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
from PyQt5.QtWidgets import*
from PyQt5.QtCore import pyqtSlot

from designer_example import Ui_MainWindow

class Pyuic5_example(QMainWindow):
    def __init__(self):
        super().__init__()

        self.ui = Ui_MainWindow()
        self.ui.setupUi(self)

    @pyqtSlot()
    def on_pushButton_clear_clicked(self):
        self.ui.label.clear()

    @pyqtSlot()
    def on_pushButton_show_clicked(self):
        self.ui.label.setText("Merhaba PyQt5")

app = QApplication([])
window = Pyuic5_example()
window.show()
app.exec_()

Burada önceki kodlardan farklı olarak QtCore sınıfından pyqtSlot 2 nolu satırda gösterildiği gibi eklenir.

3. Qt Designer ile Tasarım + loadUi modülü ile bu Tasarımı Kullanma

İkinci yöntemde tasarımda yaptığınız her değişiklik sonrasında tasarımı Python kodlarına çevirmek için pyuic.bat çalıştırılır. Bu kod çalıştırma işlemi size zahmetli bir iş olarak gelebilir. Tüm bunlarla uğraşmadan Qt Designer ile yapmış olduğunuz tasarımı kolay bir şekilde dönüşüm yapmadan kullanabileceğiniz bir yöntem mevcut. Qt Designer ile yapmış olduğumuz tasarımı kullandığımız Python kodu aşağıda verilmiştir. 

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
from PyQt5.QtWidgets import*
from PyQt5.QtCore import pyqtSlot

from PyQt5.uic import loadUi

class loadUi_example(QMainWindow):
    
    def __init__(self):
        super().__init__()
        loadUi("designer_example.ui",self)

    @pyqtSlot()
    def on_pushButton_clear_clicked(self):
        self.label.clear()

    @pyqtSlot()
    def on_pushButton_show_clicked(self):
        self.label.setText("Merhaba PyQt5")

app = QApplication([])
window = loadUi_example()
window.show()
app.exec_()

Burada diğer yazdığımız kodlardan farklı olarak 4 nolu satırda uic modülünde yer alan loadUi fonksiyonu eklenmiştir ve bu fonksiyon 10 nolu satırda .ui uzantılı tasarımı yüklemek için kullanılmıştır. Burada sinyal-slot bağlantısı 2.3 bölümünde anlatıldığı gibi pyqtSlot() dekorlayıcısı kullanılarak yapılmıştır. Diğer kodlar daha önce açıklandığından tekrar açıklanmayacaktır. Sanırım PyQt5 ile GUI geliştirmek için en ideal yöntem son olarak bahsettiğimiz üçüncü yöntem gibi gözüküyor.

Gönderen zaman: 10 yorum:
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , ,

27 Ağustos 2018 Pazartesi

Python Sanal Ortam (virtualenv, virtualenvwrapper) Kurulumu/ Kullanımı

Python Sanal Ortam (virtualenv, virtualenvwrapper) Kurulumu/ Kullanımı


Neden Sanal ortam kurmaya ihtiyaç duyduğumuza önceki pip/pip3 nedir ? yazısında değinmiştim. Python programlama dilinde genel olarak Python2 ve Python3 olmak üzere 2 genel versiyon vardır. Bu versiyon farklılıkları aslında gelişmekte olan tüm programlarda, kütüphanelerde mevcuttur. Örneğin bir uygulamanız bir kütüphanenin 1.0 versiyonuna ihtiyaç duyarken başka bir uygulamanız aynı kütüphanenin 2.0 versiyonuna ihtiyaç duymaktadır ve aynı anda aynı kütüphanenin 2 farklı versiyonunu çalıştırmamız mümkün olmadığından sanal ortamlara olan ihtiyaç tam bu noktada ortaya çıkmaktadır. Sanal ortamlar kurarak birbirinden bağımsız aynı kütüphanelerin farklı versiyonlarını kullanmak mümkündür. Sanal ortam kurmak için bir kaç seçenek mevcuttur. Ben burada virtualenv ve bu sanal ortamın kullanımını kolaylaştıran virtualenvwrapper'dan bahsedeceğim.

virtualenv birbirinden bağımsız (yalıtılmış,izole) Python ortamları oluşturmak için bir araçtır. virtualenv diğer sanal ortamlarla kütüphanelerini paylaşmayan kendi kurulum dizinine (klasörüne) sahip sanal ortamlar oluşturur.

virtualenvwrapper virtualenv aracını daha kolay bir şekilde sanal ortam oluşturma, silme, yönetme amacıyla kullanmamızı sağlayan başka bir araçtır.



1. Bilgisayarınıza virtualenv/virtualenvwrapper Kurulu Olup Olmadığının Kontrol Edilmesi

İşletim sisteminize virtualenv ve virtualenvwrapper araçlarının yüklü olup olmadığını aşağıdaki komutları sırasıyla çalıştırarak kontrol edebilirsiniz.

virtualenv --version

virtualenvwrapper --version



2. virtualenv/virtualenvwrapper Kurulumu

Eğer sisteminizde bu araçlar kurulu değilse aşağıdaki komutları çalıştırarak kurulumu gerçekleştirebilirsiniz.

pip install virtualenv

pip install virtualenvwrapper




pip install virtualenvwrapper-win



Sadece virtualenvwrapper kurulumu yaptığınızda virtualenv kurulumu da otomatik yapılmaktadır. Tekrar versiyon öğrenmek için kullandığımız komutu çalıştırdığımızda muhtemelen aşağıdaki ekran görüntüsüne benzer bir sonuç alacaksınız. Burada 16.0.0 versiyonu kurulmuştur.


virtualenvwrapper için versiyon kontrolü yapmadan önce yapmamız gereken birkaç işlem mevcuttur. Root klasörü (/) içerisinde virtualenvwrapper.sh shell betiğinin (script) nerede olduğuna bakıyoruz ve /usr/local/bin/ dizininde olduğunu görüyoruz.



virtualenvwrapper bir takım shell fonksiyonlarından oluşmaktadır ve bu sebeple shell başlangıç dosyasına (startup file) aşağıdaki satırları eklememiz gerekmektedir. Shell başlangıç dosyaları .bashrc veya .profile ismindeki dosyalardır. Bu dosyaların adının önünde nokta (.) bulunduğundan bu dosyalar linux işletim sisteminde gizli dosya olarak algılanmaktadır. Bu tür dosyalar genelde konfigurasyon bilgileri içerdiğinden genelde gösterilmezler. Bu dosyaları görmek için Home (~) dizininde ctrl+H kısayol tuşlarına basmanız gerekir. Bu kısayol tuşlarına bastığımızda aşağıdaki ekran görüntüsüne benzer bir sonuç elde ederiz ve aradığımız .bashrc burada yer almaktadır. .bashrc siz terminali her açtığınızda çalıştırılan shell komut dosyasıdır.



export VIRTUALENVWRAPPER_PYTHON=/usr/bin/python3
export WORKON_HOME=$HOME/.virtualenvs
export PROJECT_HOME=$HOME/my_projects
source /usr/local/bin/virtualenvwrapper.sh 


1
2
3
export WORKON_HOME=$HOME/.virtualenvs
export PROJECT_HOME=$HOME/my_projects
source /usr/local/bin/virtualenvwrapper.sh



export ifadesi ile WORKON_HOME ve PROJECT_HOME değişkenleri tanımlandıkları yerin dışında da kullanılabilir hale geldiler. source ifadesi ile shell fonksiyonlarının yer aldığı virtualenvwrapper.sh bir kez çalıştırılır. İsterseniz # ile bu satırların üzerine unutmamanız için yorum yazabilirsiniz. .bashrc kaydedildikten sonra başka bir değişiklik yapılmadan kapatılır ve aşağıdaki komut ile .bashrc bir kez çalıştırılır.


source ~/.bashrc


yapılan işlemlerden sonra virtualenvwrapper'ın versiyonunu öğrenmemizi sağlayan komut tekrardan çalıştırılır. Eğer virtualenvwrapper hakkında bilgilerin yer aldığı bir sonuç ekranı ile karşılaştıysanız buraya kadar yapılan işlemlerin doğru olduğunu gösterir.


3. Yeni Sanal Ortam Oluşturma : mkvirtualenv

Yeni sanal ortam oluşturmak için kullanılan mkvirtualenv komutunun kullanımı aşağıdaki gibidir:


mkvirtualenv yeni_sanal_ortam_adi


Yeni sanal ortam oluştururken python 2 ya da python 3 seçimi yapmamız mümkündür. İlgili dökümana buradan ulaşabilirsiniz ya da virtualenv --help komutunu çalıştırarak ulaşabilirsiniz.



4. Python versiyonuna Göre Yeni Sanal Ortam Oluşturma

Python2 için yeni sanal ortam oluşturma


mkvirtualenv yeni_sanal_ortam_adi -p python2


Python3 için yeni sanal ortam oluşturma


mkvirtualenv yeni_sanal_ortam_adi -p python3



5. Mevcut Sanal Ortamı Kapatma : deactivate

mevcut sanal ortam içerisindeyken aşağıdaki komut çalıştırılarak sanal ortamdan çıkış yapılır.


deactivate



6. Mevcut Sanal Ortama Geçiş Yapma : workon

daha önceden oluşturulmuş sanal ortama geçiş yapmak için aşağıdaki komut çalıştırılır.


workon sanal_ortam_adi



7. Sanal Ortama Kurulan Paketlerin Listelenmesi : lssitepackages

sanal ortama kurulan paketleri listelemek/görüntülemek için aşağıdaki komut çalıştırılır.


lssitepackages



8. Oluşturulan Sanal Ortamların Listelenmesi : lsvirtualenv

oluşturmuş olduğunuz tüm sanal ortamları listelemek için aşağıdaki komut çalıştırılır.


lsvirtualenv



9. Mevcut Sanal Ortamın Silinmesi : rmvirtualenv

oluşturmuş olduğunuz sanal ortamı silmek için aşağıdaki komut çalıştırılır.


rmvirtualenv sanal_ortam_adi




Gönderen zaman: 3 yorum:
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , ,

25 Ağustos 2018 Cumartesi

Python Wheels Nedir ?

Python Wheels Nedir ?



Python Wheel, Python için standart kabul edilen paket dağıtım formatıdır. Wheel özel olarak biçimlendirilmiş (formatlanmış) bir dosya adı ve .whl uzantılı ZIP biçiminde bir arşiv dosyasıdır. Python'un egg formatı yerine getirilmiş ihtiyaç duyulan tüm Python içeriklerinin bir arada bulunmasını sağlayan bir arşiv dosyasıdır. Bu yazının yazıldığı tarih itibariyle PyPI yazılım deposunda en çok indirilen 360 paketten 263'ü wheel formatındadır. pip komutu ya source distribution (sdist) ya da wheel kurulumu yapmaktadır. Eğer PyPI yazılım deposunda her ikisi de mevcutsa pip, wheel formatındaki paketi kullanarak kurulum yapmayı tercih etmektedir. Source distribution (sdist) ile kıyaslandığında wheel ile daha hızlı kurulum yapılmaktadır. Wheel (.whl uzantılı) dosyayı aşağıdaki komutu çalıştırarak bilgisayarınıza kurabilirsiniz.


pip install paket_adi.whl


Eğer bilgisayarınıza Wheel kurulu değilse aşağıdaki komutları çalıştırarak wheel kurulumu yapılabilir.


pip install wheel

pip3 install wheel


Gönderen zaman: Hiç yorum yok:
Etiketler: , , , , , , , ,

Python Pip Nedir ? Python Pip3 Nedir ? Nasıl Kurulur ?

Python Pip Nedir ? Python Pip3 Nedir ? Nasıl Kurulur ?


Python programlama diliyle yeni tanışanların sıkça karşılaşacakları bir komuttur, pip. Kimisi merak edip araştırmıştır nedir bu pip diye kimisi de bir takım Python kütüphanelerini (paketlerini) kurmak için ne olduğunu bilmeden birçok kez çalıştırmıştır. Bir de pip3 var... Peki pip nedir ? Pip3 nedir ? Aralarında nasıl bir fark vardır ? Hangi durumda pip, hangi durumlarda pip3 kullanmalıyız bu yazıda elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım. Öncelikle pip ve pip3 komutlarını PyPI sitesinde yer alan Python paketlerini bilgisayarımıza kurmak için kullanıyoruz. PyPI (The Python Package Index) Python programlama dili için yazılım deposudur. Kendi yazmış olduğunuz Python kodlarını buradaki talimatları takip ederek PyPI'da paylaşabilirsiniz.


1. Bilgisayarınıza Python Kurulu Olup Olmadığının Kontrol Edilmesi

PyPI yazılım deposundan paket kurulumu yapabilmek için işletim sisteminizde Python kurulu olması gerekmektedir. Linux işletim sistemlerinde Python kurulu gelmektedir. İşletim sisteminizde Python'un kurulu olup olmadığını aşağıdaki komutu çalıştırarak anlayabilirsiniz.


python --version


Bu komutu çalıştırdığınızda 4 farklı durumla karşılaşabilirsiniz.

1. Python kurulu değildir.

Eğer Python kurulu değilse " 'python' iç ya da dış komut, çalıştırılabilir program ya da toplu iş dosyası olarak tanınmıyor" şeklinde uyarı alırsınız.

2. Python2 kuruludur.

Eğer Python 2.x.x, ifadesi alıyorsanız örneğin Python 2.7.13 şeklinde bir sonuç döndüyse işletim sisteminizde Python2 kuruludur. Ancak bu sonuç sadece Python2 kurulu olduğunu doğrulamaz aynı zamanda Python3'de kurulu olabilir.

3. Python3 kuruludur.

Eğer Python 3.x.x, ifadesi alıyorsanız örneğin Python 3.5.3 şeklinde bir sonuç döndüyse işletim sisteminizde Python3 kuruludur. Bu sonuç sadece Python3 kurulu olduğunu doğrular.

4. Hem Python2 hem Python3 kuruludur.

Eğer yukarıdaki komutu çalıştırdığınızda Python2 sonucu dönüyorsa bilgisayarınızda hem Python2 hem de Python3 kurulu olma ihtimali vardır. Python2 ile birlikte Python3'ün de kurulu olup olmadığını aşağıdaki komutu çalıştırarak anlayabilirsiniz.


python3 --version


Bu komut bilgisayarınızda eğer yüklü ise Python3 versiyonunu gösterecektir.

Sadece Python2 versiyonunu öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki komutu çalıştırmalısınız.


python2 --version


Aşağıdaki ekran görüntüsü Python yüklü olmayan Windows işletim sisteminde python --version komutu çalıştırıldığında elde edilen sonucu göstermektedir.


Eğer Python kurulu değilse Python kurulumu için önceki yazımı takip edebilirsiniz.

Windows'a Python Kurulumu

Aşağıdaki ekran görüntüsü Python3 yüklü olan Windows işletim sisteminde python --version komutu çalıştırıldığında elde edilen sonucu göstermektedir.


Aşağıdaki ekran görüntüsü Ubuntu 16.04 işletim sisteminde python --version ve python3 --version komutları çalıştırıldığında elde edilen sonucu göstermektedir. Daha önce de belirttiğim gibi Linux dağıtımlarında Python2 ve Python3 kurulu olarak gelmektedir.


Aşağıdaki ekran görüntüsü Raspberry Pi 3'de yüklü bulunan bir Linux işletim sistemi olan Raspbian işletim sisteminde python --version ve python3 --version komutları çalıştırıldığında elde edilen sonucu göstermektedir.


2. Bilgisayarınıza Pip Kurulu Olup Olmadığının Kontrol Edilmesi

Windows işletim sistemi için önceki yazımı takip ederek kurulum yaptıysanız pip kurulumu otomatik gerçekleşmiş demektir. Bunu aşağıdaki komutları çalıştırarak test edebilirsiniz.


pip --version

pip3 --version



Burada sadece Python3 kurulu olduğu için hem pip hem de pip3 aynı amaç doğrultusunda Python3 paketlerinin kurulumunda kullanılabilir aralarında bir fark yok.

Aşağıdaki ekran görüntüsünde yukarıdaki komutların Raspberry Pi3'de çalıştırılmasıyla elde edilen sonuç gösterilmektedir.


Burada hem Python2 hem de Python3 kurulu olduğu için pip ve pip3 komutları farklı klasörlere kurulum yapacaktır.

  • pip komutunu kullandığımızda Python2 için Python paket kurulumu gerçekleştirecektir.

  • pip3 komutunu kullanarak Python paket kurulumu gerçekleştirdiğimizde Python3 için kurulum yapılacaktır.

!!!! Uyarı:

Burada hataya düşülebilecek nokta Python3 için paket kurulumu yapmak istediğimizde pip komutu kullanmamız olacaktır.

3. pip/pip3 Kurulumu

Yukarıda bahsedilen pip ve pip3 versiyonlarını öğrenmek için kullanılan komutları çalıştırdığımızda pip veya pip3' ün kurulu olup olmadığını da öğrenebiliriz. Aşağıdaki ekran görüntüsünde Ubuntu 16.04 işletim sisteminde pip --version ve pip3 --version komutlarının çıktıları gösterilmektedir.


Burada pip3 --version komutunu çalıştırdığımızda pip3'ün yüklü olmadığını belirten bir uyarıyla ve pip3'ü hangi komutu çalıştırarak kuracağımızı belirten bir tavsiye çıktısı almaktayız.

  • Linux sistemleri için pip kurulumunu (Python2 için) aşağıdaki komutu çalıştırarak gerçekleştirebilirsiniz.


sudo apt install python-pip


  • Linux sistemleri için pip3 kurulumunu (Python3 için) aşağıdaki komutu çalıştırarak gerçekleştirebilirsiniz.


sudo apt install python3-pip


Diğer Linux işletim sistemlerine pip/pip3 kurulumu için buradaki yazıdan faydalanabilirsiniz.

  • Windows işletim sistemleri için pip (Python2 için) ve pip3 (Python3 için) kurulumunu için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz.

Adım 1. get-pip.py Python kodunu bilgisayarınıza indirin.

Adım 2. Bu Python dosyasının bulunduğu klasöre geçerek bu dosyayı aşağıdaki komutta belirtildiği gibi çalıştırınız.


python get-pip.py



4. pip/pip3 Güncelleme

Hem Windows hem de Linux işletim sistemlerinde pip'i (Python 2 için) güncellemek için aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz.


python -m pip install --upgrade pip


Hem Windows hem de Linux işletim sistemlerinde pip3'ü (Python 3 için) güncellemek için aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz.


python3 -m pip install --upgrade pip


5. pip/pip3 ile Python Paket Kurulumu Yapma

Python paketlerini bilgisayarımıza kurmak için aşağıdaki formatta pip/pip3 komutları çalıştırılır.


pip install paket_adi

pip3 install paket_adi


Burada "paket_adi" olarak ifade ettiğimiz yere bilgisayarınıza kurmak istediğiniz paket adını yazıyorsunuz.

Örnek olması açısından Python programlama dilinde çok yaygın olarak kullanılan "numpy" paket kurulumunu hem Python2 için hem de Python3 için gerçekleştirelim. Öncelikle Python2 ve Python3 için numpy paketinin kurulu olup olmadığını "import numpy" komutunu çalıştırarak test ediyoruz ve "numpy" adında bir modülün olmadığını belirten bir hata alıyoruz. Aşağıdaki ekran görüntülerini inceleyebilirsiniz.




Önemli Not 1:


Burada "python" komutu yazarak Python2 kodlarını yazdığımız ortama giriş yaptığımıza, "python3" komutu yazarak Python3 kodlarını yazdığımız ortama giriş yaptığımıza dikkat ediniz.


Önemli Not 2:


Python ya da Python3 komutlarını çalıştırarak python kodlarını yazdığımız ortamdan quit() komutu yazarak çıkış yaparız. Bu kod hem Windows hem de Linux işletim sistemlerinde çalışmaktadır. Ayrıca Linux işletim sisteminde bu kod yerine ctrl+D tuş kombinasyonuna basarak bu ortamdan çıkış yapabiliriz. Windows ortamında ise ctrl+Z tuş kombinasyonuna bastıktan sonra Enter tuşuna basarak Python ortamından çıkış yapabilirsiniz.

Aşağıdaki ekran görüntülerinde sırasıyla Python2 ve Python3 için "numpy" paketinin kurulumu ve test edilmesi gösterilmiştir. "import numpy" kodunu çalıştırdığımızda hata almadığımızdan dolayı kurulum başarılı bir şekilde yapılmıştır.





6. pip/pip3 ile Kurulan Python Paketinin Bilgisayarınızdan Kaldırılması (uninstall)

Aşağıdaki komutları çalıştırarak daha önce kurulumunu yaptığınız Python paketlerini bilgisayarınızdan kaldırabilirsiniz.


pip uninstall paket_adi

pip3 uninstall paket_adi


7. Özet

pip ve pip3 komutları PyPI yazılım deposunda yer alan Python paketlerini bilgisayarımıza kolay bir şekilde kurmamızı sağlayan komutlardır. Bu komutları kullanırken sahip olduğumuz Python2 ve Python3 versiyonlarını göz önünde bulundurarak bilinçli bir şekilde istediğimiz Python versiyonu için ilgili pip ya da pip3 komutunu kullanmamız gerekmektedir. Hem Python2 hem de Python3 kurulu olan işletim sistemlerinde pip komutu Python2 paketleri için pip3 komutu Python3 paketleri için kullanılmaktadır. Tüm bu karışıklıklardan kurtulmak için sanal ortamlar (virtual environment) oluşturularak bu sanal ortam içerisinde Python paket kurulumları birbirine karıştırılmadan kurulmalıdır. Python2 için bir sanal ortam, Python3 için başka bir sanal ortam kurmanız işlerinizi kolaylaştıracaktır. İleride farklı kütüphaneleri kullanmak istediğinizde bu sanal ortamlara olan ihtiyacınız kaçınılmaz olacaktır. Çünkü her kütüphane farklı paket versiyonlarına bağlılık duyabilmektedir. Sonraki yazımızda sanal ortam kurumunun nasıl yapılacağını açıklamaya çalışacağım.

Gönderen zaman: Hiç yorum yok:
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kaydol: Kayıtlar (Atom)